Een gazon in januari lijkt een gazon waar je niets aan hoeft te doen. En voor een groot deel klopt dat: het gras groeit niet, dus er valt niets te maaien of te bemesten. Maar wat je deze maanden wel en niet doet, bepaalt in grote mate hoe je gras er in april bijligt.
De meeste winterschade aan gazons is namelijk niet veroorzaakt door de winter. Ze is veroorzaakt door wat erop gelopen heeft.
Beloop je gazon niet bij vorst
Dit is de belangrijkste regel van het hele seizoen. Bevroren grassprieten zijn bros. Loop je eroverheen, dan breken de celwanden en sterft het blad af. Twee weken later zie je exact je voetsporen terug in bruin.
Bij rijp of vorst: blijf eraf. Ook de hond, ook de kinderen, ook die ene korte oversteek naar de schuur. Ligt die oversteek er elke dag in, leg dan stapstenen of een pad aan, want het gras komt daar nooit meer terug.
En ook niet bij een verzadigde bodem
Minder bekend, maar even schadelijk. Na dagen regen is de bodem vol water. Lopen op natte grond perst de bodemdeeltjes samen en drukt de lucht eruit. Die verdichting zie je in januari niet, maar in mei wel: plassen die blijven staan, mos dat opkomt en gras dat achterblijft.
Een kruiwagen of een aanhanger over een doorweekt gazon doet in tien minuten schade waar je een heel seizoen aan werkt.
Wat je wel mag doen
Blad en takken blijven weghalen
Een bladerlaag op het gazon houdt vocht vast, sluit het licht af en geeft mos en sneeuwschimmel vrij spel. Een week is geen probleem, zes weken wel.
Doe dit op een droge, vorstvrije dag. Blazen is hier beter dan harken: je raakt de zode nauwelijks aan en je trekt geen vochtig gras open. Hou het toerental laag zodat je geen grond of graszaad meeneemt.
Plassen in kaart brengen
Januari is de beste maand om te zien waar je gazon slecht draineert, want dan is het probleem zichtbaar. Noteer waar het water blijft staan. Dat zijn de plekken die je in april als eerste beluchten en bijzaaien.
Mos observeren, niet bestrijden
Veel mos in de winter is normaal. Mos groeit bij lage temperaturen door terwijl gras stilstaat, dus de verhouding verschuift altijd. Ga nu niet verticuteren of mosbestrijder strooien: het gras kan zich niet herstellen en je laat kale grond achter waar onkruid op afkomt.
Wel nuttig is noteren waar het zit. Mos betekent bijna altijd een van drie dingen: te veel schaduw, een te zure bodem of een te natte, verdichte ondergrond. Dat los je op in het voorjaar, bij de oorzaak.
Drie dingen die je gazon echt beschadigen
Strooizout. Zout dat van je oprit of pad in de gazonrand spoelt, verbrandt de wortels. Je ziet het in maart als een dode strook van tien tot twintig centimeter langs de verharding. Gebruik liever zand of split op paden die aan gras grenzen.
Sneeuwhopen. De sneeuw die je van je oprit schuift en op het gras gooit, ligt daar weken langer dan natuurlijke sneeuw. Daaronder krijg je zuurstofgebrek en sneeuwschimmel. Verdeel hem of gooi hem op verharding.
Te vroeg maaien. Zodra er een zachte week komt, staat iemand met de maaier buiten. Maai pas als het gras echt groeit, dus rond 8 tot 10 centimeter hoogte en bij een bodemtemperatuur die een week of anderhalve week boven de 8 graden zit. In Belgie is dat zelden voor half maart.
Wat je in januari al kan voorbereiden
- Noteer de probleemplekken terwijl je ze ziet: plassen, mos, kale stukken, verdichting.
- Laat je maaimes slijpen. In januari sta je niet in de rij bij de hersteller, in april wel. Een bot mes scheurt het gras en geeft bruine punten.
- Controleer je accu. Staat hij onder de 30 procent, geef hem dan een bijlaadbeurt tot ongeveer de helft. Zo begin je het seizoen niet met een accu die niet meer tot vol komt.
Samengevat
Niet lopen bij vorst, niet lopen op een verzadigde bodem, blad blijven weghalen en verder vooral kijken en noteren. Het werk begint pas in maart. Wat je nu doet, is zorgen dat je dan niet eerst schade moet herstellen.
Lees ook: tuin zomerklaar maken in 8 stappen en welke grasmaaier past bij jouw tuin.